Ποια είναι η δίαιτα TLC; Πόσο εύκολη είναι στην πράξη; Ποια η διαφορά της με τη Μεσογειακή και γιατί παρότι ιατρική δίαιτα, δεν καθιερώθηκε σε εθνικό επίπεδο ούτε στις ΗΠΑ ούτε σε κάποια άλλη χώρα;

 

Info

Η TLC Diet αποτελεί ένα ιατρικό πρωτόκολλο που προέρχεται από τις ΗΠΑ. TLC όπως “Therapeutic Lifestyle Changes Diet“. Με άλλα λόγια η δίαιτα που υπόσχεται θεραπευτικές αλλαγές στον τρόπο ζωής.

 

Πώς προέκυψε;

Η ολοένα και αυξημένη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα (CVD) στις ΗΠΑ έκανε την ιατρική κοινότητα της Αμερικής (National Health Institute) να δημιουργήσει μια ειδική διατροφή για να μειώσει το συντομότερο τα επίπεδα της ολικής χοληστερόλης (Cholesterol), της χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης (LDL) και των τριγλυκεριδίων (TR) του αίματος. Οι αυξημένες τιμές των οποίων αποτελούν το βασικό λόγο σχεδόν 18 εκατομμυρίων θανάτων ετησίως στις ΗΠΑ.

Με αυτό τον τρόπο, στις αρχές του 21^ου αιώνα το NIH μαζί με το Εθνικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσης για τη Χοληστερόλη (NCEP), δημιούργησαν τη δίαιτα αυτή αποσκοπώντας στη μείωση των ετήσιων θανάτων από CVD.

 

Πόσοι θάνατοι ετησίως από CVD;

Οι θάνατοι από καρδιαγγειακά νοσήματα σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO) αποτελούν την #1 απειλή της ίδιας της ζωής. Για το έτος 2022 19,8 εκατομμύρια συνάνθρωποί μας έχασαν τη ζωή τους, ήτοι το 32% από όλες τις αιτίες θανάτων ήταν τα καρδιαγγειακά (WHO, 2025).

 

 

 

Τι περιλαμβάνει η TLC δίαιτα

Η TLC είναι κλινική διατροφή και στοχευμένη στο να:

• Περιορίζει τα κορεσμένα λιπαρά (κυρίως από κόκκινο κρέας, πλήρη γαλακτοκομικά, βούτυρο)
• Μειώνει τη διαιτητική χοληστερόλη
• Ενθαρρύνει φυτικές ίνες (ιδίως διαλυτές, όπως βρώμη, όσπρια, φρούτα)
• Δίνει έμφαση σε άπαχες πρωτεΐνες και φυτικά τρόφιμα
• Συνήθως συνοδεύεται από οδηγίες για σωματική άσκηση και έλεγχο βάρους

Ουσιαστικά είναι μια «ιατρικά δομημένη» διατροφή για λιπιδαιμικό έλεγχο.

 

Η Μεσογειακή Διατροφή (Mediterranean Diet)

Η Μεσογειακή διατροφή βασίζεται στα παραδοσιακά διατροφικά πρότυπα χωρών όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία.

Κύρια χαρακτηριστικά:

• Ελαιόλαδο ως βασική πηγή λίπους
• Πολλά φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής
• Ψάρια και θαλασσινά συχνά
• Μέτρια κατανάλωση γαλακτοκομικών και πουλερικών
• Περιορισμένο κόκκινο κρέας και γλυκά
• Συχνά συνοδεύεται από κοινωνικό και χαλαρό τρόπο διατροφής (γεύματα, ρυθμός ζωής)

 

 

 

TLS vs Mediterranean Diet

Ποιες είναι οι βασικές τους διαφορές;

 

TLC Diet	Mediterranean Diet
Στοχεύει στη μείωση Chol, LDL & TR καθώς και του καρδιαγγειακού κινδύνου	Στοχεύει στη γενική υγεία, στη μακροζωία και πρόληψη χρόνιων νοσημάτων
Πηγή λίπους: Πολύ αυστηρός περιορισμός κορεσμένων λιπαρών και χοληστερόλης	Πηγή λίπους: Έμφαση σε «καλά λιπαρά», κυρίως μονοακόρεστα (ελαιόλαδο), χωρίς τόσο αυστηρούς περιορισμούς
Χρηστικότητα: Πιο «πρωτόκολλο», συχνά χρησιμοποιείται σε ιατρική παρακολούθηση	Χρηστικότητα: Πιο ευέλικτη και πολιτισμικά φυσική διατροφή
Ευκολία σε χρόνια χρήση: Πιο δύσκολη για μακροχρόνια τήρηση λόγω περιορισμών	Ευκολία σε χρόνια χρήση: Από τις πιο εύκολες και βιώσιμες διατροφές παγκοσμίως

 

Συμπέρασμα

Η TLC είναι πιο «κλινικά στοχευμένη» και αυστηρή, ενώ η Μεσογειακή είναι πιο φυσική, ευέλικτη και συνολικά ισορροπημένη για μακροχρόνια υιοθέτηση.

 

 

Ποια να ακολουθήσει κάποιος;

Εξαρτάται από το στόχο που έχει. Η TLC σαν πρωτόκολλο είναι μια δύσκολο να εφαρμοσθεί μακροπρόθεσμα μια και η αποφυγή για μεγάλο διάστημα συγκεκριμένων τροφών μπορεί να μην είναι εφικτή για πολλούς. Όμως, στο κομμάτι των CVD, ναι, είναι η δίαιτα που έχει καλύτερες επιδόσεις σε άμεσα χρονικά ορίζοντα από τη Μεσογειακή.

Ως προς την απώλεια, η TLC λόγω των λίγων λιπαρών και πιο ελεγχόμενων θερμίδων μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους. Όπως φυσικά και η Μεσογειακή. Η κύρια διαφορά εδώ είναι ότι η Μεσογειακή σαν πρότυπο μπορεί να εφαρμοσθεί μακροχρόνια με μεγάλη συνέπεια κάτι που για την TLC δεν ισχύει. Πολλές μελέτες δείχνουν σταθερή απώλεια βάρους σε βάθος χρόνου με τη Μεσογειακή.

Όσον αφορά άλλα θέματα υγείας, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη και ο Σακχαρώδης Διαβήτης, η Μεσογειακή δείχνει να υπερτερεί σε σχέση με την TLC. Με άλλα λόγια, Η TLC είναι σαν “ιατρική επέμβαση μέσω διατροφής”. Ενώ η Μεσογειακή είναι σαν “τρόπος ζωής που θεραπεύει”.

 

 

Πώς χρησιμοποιείται η TLC;

Πολύ συχνά συνοδεύεται από φαρμακευτική αγωγή από στατίνες. Είτε στην έναρξη της θεραπείας είτε στη μέση αυτής. Σε κλινικό επίπεδο είναι η κύριά της χρήση, όχι σε πιο μαζικό επίπεδο. Ένα παράδειγμα από διαιτολόγιο TLC είναι η χρήση γιαουρτιού 0% με βρώμη και 1 φρούτο (για πρωινό), το μεσημέρι άπαχο ψάρι (πχ φιλέτο πέρκας) με βραστή πατάτα και σαλάτα στην οποία το ελαιόλαδο δεν θα είναι περισσότερο από 5ml και βραδινό μπορεί να είναι κοτόπουλο στήθος ψητό με βραστά λαχανικά στον ατμό και ψωμί ολικής.

 

Ποια μπορεί να εφαρμοσθεί πιο εύκολα στην Ελλάδα;

Η Μεσογειακή χωρίς δεύτερη κουβέντα. Μια και αποτελείται από μια ποικιλία τροφίμων η οποία είναι διαθέσιμη στους περισσότερους. Τροφές όπως λαχανικά, ελαιόλαδο, ξηροί καρποί, κρέας, ψάρια, όσπρια, φρούτα, τυρί και ψωμί. Οι επιλογές και οι ποσότητες είναι που καθορίζουν το πλαίσιο της επιτυχίας σε υγεία και σωματικό βάρος εδώ.

Η TLC είναι πιο δύσκολα εφαρμόσιμη μια και επιβάλλει μεγάλο περιορισμό λιπών οπότε ο διαιτώμενος δεν μπορεί να φάει σχεδόν ποτέ τυρί (ειδικά φέτα, γραβιέρα), ελάχιστο κόκκινο κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα 0-1% λιπαρών.

Η TLC είναι δύσκολα εφαρμόσιμη ακόμα και στις ΗΠΑ. Γι’ αυτό και κάθε χρόνο η Μεσογειακή στη σύγκριση μεταξύ των δημοφιλέστερων διαιτών καταλαμβάνει στο overall κομμάτι την υψηλότερη βαθμολογία.

 

 

Συμπέρασμα

Η δίαιτα TLC αποτελεί ένα δοκιμασμένο για πάνω από 20 χρόνια σχήμα που βελτιώνει τάχιστα τα επίπεδα χοληστερόλης, LDL & τριγλυκεριδίων στο αίμα. Προορίζεται περισσότερο για «βραχυπρόθεσμη» παρά για μακροπρόθεσμη χρήση. Γι’ αυτό ακόμα και στις ΗΠΑ δεν κατάφερε να ξεπεράσει σε δημοφιλία και χρηστικότητα τη Μεσογειακή Διατροφή. Επειδή ακριβώς δεν αποτελεί «έννοια» της το lifestyle. Ενώ η Μεσογειακή είναι κυρίως θέμα καθημερινού τρόπου ζωής.

 

 

Τελικά βοήθησε η TLC στη μείωση των CVD;

Σύμφωνα με την έρευνα, από το 1970 έως το 2022, η συνολική θνησιμότητα από καρδιακές παθήσεις, προσαρμοσμένη ανάλογα με την ηλικία, μειώθηκε κατά 66% από το 1970 έως το 2022 (από 761 σε 258 ανά 100.000). Το 1970, το 91% όλων των θανάτων από καρδιακές παθήσεις ήταν ισχαιμικά, μειούμενο στο 53% όλων των θανάτων από καρδιακές παθήσεις το 2022. Από το 1970 έως το 2022, η θνησιμότητα, προσαρμοσμένη ανάλογα με την ηλικία, μειώθηκε κατά 89% για το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου (από 354 σε 40 ανά 100.000) και 81% για όλες τις ισχαιμικές καρδιοπάθειες (από 693 σε 135 ανά 100.000). Αντίθετα, από το 1970 έως το 2022, η προσαρμοσμένη ως προς την ηλικία θνησιμότητα για άλλους υποτύπους καρδιακών παθήσεων αυξήθηκε κατά 81% (από 68 σε 123 ανά 100.000), με τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην καρδιακή ανεπάρκεια (αύξηση 146%), την υπερτασική καρδιοπάθεια (αύξηση 106%) και τις αρρυθμίες (αύξηση 450%).

Η θνησιμότητα από καρδιακές παθήσεις έχει μειωθεί τις τελευταίες 5 δεκαετίες. Υπάρχει αυξανόμενο βάρος θνησιμότητας από άλλες καρδιακές παθήσεις, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια, η υπερτασική καρδιοπάθεια και οι αρρυθμίες. Πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης πρόκλησης αυτών των άλλων καρδιακών παθήσεων (King et al, 2025).

Οπότε, η TLC φέρεται ότι έχει τα αποτελέσματα που επιθυμεί η ιατρική κοινότητα ως προς το λόγο που δημιουργήθηκε και χρησιμοποιείται σε κλινικό επίπεδο. Και αποτελεί ένα εξαιρετικό πλάνο για το σκοπό αυτό. Γι’ αυτό τελικά, αποτελεί μια δοκιμασμένη επιλογή διατροφής για ένα βραχύ διάστημα.

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

King, S. J., Yuthok, T. Y. W., Bacong, A. M., Khandelwal, A., Mussolino, M. E., Wong, S. S., Martin, S. S., Lewis, E. F., Rodriquez, F. & Palaniappan, L. P. (2025). Heart Disease Mortality in the United States, 1970 to 2022. Journal of the American Heart Association, 14(13), doi: https://doi.org/10.1161/JAHA.124.03864

WHO, (2025). “Cardiovascular Diseases”, [online], Ημερομηνία πρόσβασης: 4 Μαΐου. Διαθέσιμο στο: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds)

 

 

 

 

Κωνσταντίνος Λεοντίου

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc